به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ خانواده مطلوب از منظر اسلام، خانواده متعادلی است که در آن روابط گرم و صمیمی، موجب پیوند افراد خانواده به یکدیگر میشود. تعاملات در خانواده متعادل، زمینهساز جامعه سالم و رو به رشد و متعالی میشود. نمونه بارز چنین خانوادهای، خانواده عاشورایی است. ماه محرم میتواند الگوی خوبی در زمینههای مختلف از جمله برای خانوادهها باشد تا با پیروی از امام حسین(ع) و خانوادهاش، «خانواده عاشورایی» را شکل دهند .
احترام و تکریم؛ ستون مستحکم خانواده عاشورایی
احترام در روابط خانوادگی، نقش بسیار مهمی در سلامت خانواده دارد. هر چه احترام بیشتر باشد، زندگی خانوادگی از آرامش و لذت بیشتری برخوردار خواهد بود. احترام متقابل میان زن و شوهر در روایات بسیار مورد توجه قرار گرفته است .
امام حسین(ع) بالاترین حد تکریم را نسبت به همسر و فرزندان داشت؛ برای مثال فرمود: «من خانهای را دوست دارم که در آن سکینه دخترم و رباب همسرم هستند. آنان را دوست دارم و عمده اموالم را به آنان میبخشم و به سرزنش کسی توجه نمیکنم» . در تاریخ نیز نقل شده است که وقتی عدهای بر امام حسین(ع) وارد شدند و فرشهای گرانقیمت و پشتیهای فاخر را در منزل حضرت مشاهده کردند، حضرت در پاسخ به اعتراض آنان فرمود: «ما با زنان ازدواج میکنیم و مهریه آنان را میپردازیم و آنها با مهریه خود هر چه دوست دارند میخرند و ما در آن دخالتی نمیکنیم» . این رفتار نشان میدهد که امام حسین(ع) به خواست، علاقه و ذائقه همسرش احترام میگذاشت و با وجود انتقادات دیگران، به این احترام پایبند بود.
احترام به همسر از عواملی است که تأثیر بسزایی در تربیت فرزندان دارد. مادری که در خانه عزیز باشد و مورد تکریم شوهرش قرار گیرد، با روحی سرشار از عاطفه و آرامش، فرزندان را به خوبی تربیت خواهد کرد. در مقابل، تحقیر و آزار همسر در خانه، آرامش او را از بین برده و اضطراب و نگرانی او در فرزندان نیز تأثیر خواهد گذاشت .
خوشرفتاری؛ رمز آرامش در خانواده
امام حسین(ع) میفرماید: «هرکسی با زن و بچه خود خوش رفتار باشد عمرش با برکت میشود.» ایشان با کلام و رفتار بر این موضوع تأکید داشتهاند . در جریان کربلا، نمونههای متعددی از خوشرفتاری امام با خانواده دیده میشود.
یکی از این نمونهها، توجه امام به نیازهای احساسی حضرت سکینه(س) است. امام حسین(ع) در شرایطی که خود را برای جنگ آماده کرده است، وقتی بیتابی حضرت سکینه(س) را میبیند از اسب پیاده میشود و سر فرزندش را در آغوش میگیرد. این رفتار نشان میدهد که نیازهای عاطفی اعضای خانواده، حتی در سختترین شرایط، نباید نادیده گرفته شود و اولویت اول، خانواده است.
همچنین روز عاشورا، هنگامی که هلال بن نافع عازم میدان جنگ بود، همسر جوانش از رفتن او ناراحت شده و به شدت میگریست. امام حسین(ع) متوجه آن زوج جوان شد و به هلال فرمود: «همسرت جدایی تو را نمیپسندد، تو آزادی و میتوانی خشنودی او را بر مبارزه با شمشیرها مقدم بداری» . این پیام بزرگی است که امام حسین(ع) به ما میدهد؛ اینکه شادی و منافع دیگران را بر شادی و منافع خود مقدم بداریم و این مهم را در خانواده تمرین کنیم .
عشق و محبت؛ روح حاکم بر خانواده عاشورایی
در عاشورا، یک خانواده حضور دارد. امام حسین(ع) نهضت و مکتبش را خانوادگی طراحی کرده و یک اقدام خانوادگی را پیش میبرد. عاشورا نشان میدهد که اعضای خانواده چگونه در کنار هم تا پایان راه میمانند و یکدیگر را رها نمیکنند .
محیط خانواده کانون احساسات و عواطف است. بنای خانواده بر اساس محبّت و اخلاق انسانی استوار است. قرآن میفرماید: «وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها»؛ یعنی و از نشانههای خدا اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید .
محرم فرصتی است برای مرور محبت میان اعضای خانواده. جمع شدن اعضای خانواده در کنار یکدیگر برای شرکت در مراسم عزاداری و همکاری برای دادن نذری، از برکات این ماه عظیم است . فرزندان دست در دست پدر و مادر به مراسمهای مذهبی میروند و از همین سنین کم است که با عشق به اباعبدالله الحسین(ع) خو میگیرند .
شخصیتدهی به فرزندان؛ درس مهم مکتب حسینی
امام حسین(ع) در موقعیتهای مختلف، تربیت را در سایه تکریم و احترام و محبت اعمال میکرد. خطابهایی مثل «یا بُنیّ»، «یا وَلَدی» و «یا قُرة عینی» از سوی امام حسین(ع) نسبت به علیاکبر(ع) به وفور یافت میشود و این بیانگر سبک تربیتی حضرت و اکرام و احترام به فرزند در رویه ایشان است .
امام حسین(ع) زمانی که حضرت علیاکبر(ع) برای جنگ آماده میشود، ایشان را با زیباترین کلامها معرفی میکند و میفرماید که شبیهترین مردم در تاریخ به پیامبر(ص) از نظر خلق و خو به جنگ شما میآیند، که این سخن به علیاکبر(ع) اعتماد به نفس میدهد .
انتخاب کتابهای مناسب برای کودکان و نوجوانان که ماهیت واقعه عاشورا را توصیف میکند، از دیگر نکات مهم در تربیت عاشورایی فرزندان است. فرزندان باید بیاموزند که در ایام محرم، علاوه بر حضور در هیئتها، درباره واقعه عاشورا مطالعه نیز داشته باشند .
جمعبندی
خانواده عاشورایی الگویی کامل از خانواده متعادل اسلامی است که در آن احترام متقابل، خوشرفتاری، محبت و شخصیتدهی به اعضای خانواده، ارکان اصلی زندگی را تشکیل میدهد. امام حسین(ع) با سیره عملی خود در کربلا نشان داد که چگونه میتوان در سختترین شرایط نیز به نیازهای عاطفی و مادی خانواده توجه کرد و اولویت را به آرامش و رضایت آنها داد.
محرم فرصتی است برای خانوادههای امروز تا با الگوگیری از سیره سیدالشهدا(ع)، روابط خود را بر پایه احترام، محبت و خوشرفتاری استوار کنند و نسلی تربیت نمایند که همچون یاران امام حسین(ع)، عاشقانه در راه حق و حقیقت گام بردارند. همانگونه که یکی از کارشناسان تأکید کرده است، اگر بخواهیم رفتارهای عاشورایی را در سطح جامعه تعمیم دهیم، باید «تربیت حسینی» را از درون خانواده آغاز کنیم .